Neurodivergentie: Er is niks mis met je. Je bent gewoon anders bedraad
Je rent van de rust van routine naar de kick van iets nieuws. Een kantoortuin… aargh! Maar dat technofeestje? Heerlijk! Overdag ben je moe, maar ’s avonds kun je de slaap niet vatten. Duizend gedachten malen over hoe je dat gesprek anders had moeten aanpakken. Je bent vergeten waar je je sleutels hebt laten liggen, maar weet nog precies welke kleren je droeg op dinsdag 3 oktober 2023.
Spreken in Bulgarije: een brein met een andere gebruiksaanwijzing
Vandaag was ik gastspreker op een conferentie in Bansko, Bulgarije. Als relatietherapeut én als neurodivergent mens. De centrale vraag: hoe ga je relaties aan als je anders bedraad bent in een wereld vol neurotypische (normale) mensen? Welke hobbels kom je tegen, en welk ongekend plezier brengt dit juist met zich mee?
Wat is neurodivergentie?
Neurodivergentie is veel breder dan de clichés van Rain Man of Jochem Myjer. Het omvat onder andere AD(H)D, ASS, auDHD, HSP en dyslexie. Het is geen stoornis of mentale ziekte; je bent simpelweg anders bedraad. Je ziet, voelt en ervaart de wereld intenser. Dat is een last en een talent.
Het is bovendien geen vaststaand percentage, maar een dynamische schaal. De intensiteit van je kenmerken verschuift per dag en per situatie, beïnvloed door je sociale context en je hormoonhuishouding. Het ene moment vuur je op 90% focus in een knetter-flow, het volgende moment lig je met doomgedachten op bed en vraag je je af wat de zin van het leven is.
Last: overprikkeld of onderprikkeld
In relaties zorgt die verschuivende intensiteit voor flinke hobbels. Wat de ene dag werkt, zorgt de volgende dag voor stress en onbegrip. Wanneer je overprikkeld raakt, trek je je terug om te overleven. Een neurotypische partner leest dit al snel als afwijzing of desinteresse, terwijl je systeem simpelweg teveel te verwerken krijgt. Je heb dan een kleine window of tolerance waardoor ruzies kunnen escaleren. Ook de biologische behoefte aan dopamine en vernieuwing botst regelmatig met je behoefte aan voorspelbaarheid. Je praat op een andere frequentie, waardoor er ruis ontstaat.
Talent: connecten zonder sociale maskers
Maar diezelfde intense bedrading brengt ook ongekend veel plezier. Als het klikt, ontstaat er een diepe, ongefilterde connectie. We gaan meteen de diepte in. Geen smalltalk, maar pure bezieling. Samen urenlang filosoferen of gieren om out-of-the-box humor die een ander mist; dat is het pure talent van neurodivergentie. Je brengt kleur, creativiteit en een intense loyaliteit in een relatie.
Verbinden als je anders bedraad bent vraagt om het begrijpen van elkaars handleiding. De last is geen gebrek aan liefde, maar vertaalfouten. En als je die eenmaal leert lezen, wordt de relatie een avontuur met een diepe, ware verbinding.