“Heeft de relatie nog wel zin op deze manier? We leven twee parallelle levens,” zegt Ron terwijl hij naar me staart. Hij zit diep weggezakt in de bank, zijn armen strak over elkaar. Naast hem zit Saskia. Ze kijkt niet naar hem. Is de koek echt op?

“Gisteravond zaten we twee uur samen aan tafel”. Haar stem licht verwijtend van een ingehouden boosheid en verdriet die al jaren lijken te spelen. “We spreken enkel nog over de verbouwing, de hockeytraining van de kinderen en de hypotheek”.
De sfeer voelt zwaar. Er is geen ruzie en geen geschreeuw: het is de emotionele terugtrekking. Het punt waarop de hoop vervlogen lijkt.

De terugtrekker in de freeze-reactie

Wat Ron en Saskia ervaren is emotionele terugtrekking door de ander onbewust buiten de deur te houden. Het lijkt hard of onverschillig, maar psychologisch gezien is het vaak een overlevingsmechanisme.

Ron heeft zich teruggetrokken. Onbewust. Van binnen ontstaat er een ‘freeze-reactie’. In de hechtingstheorie zien we partners met een onveilige hechting reageren met ’terugtrekking’ om verdere pijn te voorkomen. Door de verbinding te verbreken, kan Ron niet meer gekwetst worden door de behoeften van Saskia waar hij geen antwoord op weet of in tekortschiet. Saskia daarentegen bevindt zich in een vicieuze cirkel van protest in de rol van de aanklager. Ze probeert nabijheid af te dwingen door kritisch op zijn gedrag te reageren, wat Ron alleen maar verder wegjaagt.

Ron en Saskia denken dat de liefde ‘op’ is, terwijl ze in werkelijkheid gevangen zitten in een patroon waarbij hun angst voor kwetsbaarheid is veranderd in een isolement. Ze zijn vergeten hoe ze de ander kunnen uitnodigen in hun binnenwereld zonder dat het direct een ’taak’ of een ‘verwijt’ wordt.

De interventie: terug naar kwetsbaarheid

Ik vraag hen beiden tegenover elkaar te staan. “Kijk elkaar eens aan,” zeg ik zacht. “Niet als huisgenoot, maar als je lief waar je ooit voor koos.”

Ik help Ron om de woorden te vinden voor zijn terugtrekkende beweging. “Ron, probeer Saskia eens te vertellen: “Ik trek me terug omdat ik zo bang ben dat ik het niet goed doe. Mijn stilte is geen desinteresse, maar onmacht”. De eerlijkheid van die zin breekt de ban. Saskias’ schouders zakken. De interventie is hier gericht op het tonen van de wond en de kwetsbaarheid in plaats van het beschermen van de façade.

Ze leren dat ‘parallel leven’ geen gebrek aan liefde is, maar een gebrek aan emotionele moed om de kwetsbaarheid te delen. Dit nieuwe inzicht biedt hen geen kant-en-klare oplossing, maar wel een kompas. Ze hebben elkaars hand weer gevonden om samen de weg te zoeken.

Leave a Reply

Stuur een berichtje
Plan een 10 minuten gesprek